Майдың артықшылығы: әйелдер жастықты, сұлулықты және репродуктивтік денсаулықты майдың көмегімен қалай қайтарады

Irina Gladkikh
18 ноября 2026

Май тіні ағзада бірден бірнеше қызмет атқарады: энергия жинақтайды, ішкі мүшелерді механикалық зақымданудан қорғайды және жылуды сақтауға көмектеседі. Ол зат алмасуды реттеуге қатысады: оның жасушалары, соның ішінде репродуктивтік функцияны реттеуге қажет жыныс гормондарын бөледі. Бұдан бөлек, онда зақымданған тіндерді қалпына келтірудегі әлеуетті рөлі үшін зерттелетін алдынғы-жасушалар бар.

Дәл осы қасиеттер пластикалық хирургтардың назарын аудартты. Бүгінде өз майын жоғалған көлемді толтыруға арналған материал ғана емес, тері сапасын жақсарту мен тіндерді қалпына келтіруге арналған әлеуетті ресурс ретінде де қарастырады. Қатар жүріп, аналық бездердің функциясын қалпына келтіру үшін май тіні жасушаларын қолдану жайлы зерттеулер жүргізілуде. Ал егер биоматериалды бірден пайдалануды жоспарламаса, оны мұздатып, кейінгі процедураларға сақтауға болады. Бұл тәжірибе fat banking — тура мағынасында «май жасушалары банкын құру» деп аталады.

Мұндай тәсілдің өзіндік артықшылықтары бар: синтетикалық филлерлерден айырмашылығы, өз май тіні — ағзаға бөгде материал емес. Алайда майды көшіру және оны ұзақ сақтау — әрқайсысының өз ерекшелігі мен шектеулері бар екі бөлек міндет.

Липофилинг: мүсіндік контурды жақсарту және беттегі көлемдерді қалпына келтіру

Май тінін әдетте оның артығы бар дене бөліктерінен алады: іштен, белден, саннан, арқадан немесе қолдардан. Кішкентай тіліктер арқылы хирург жіңішке канюла енгізіп, вакуум көмегімен май тінін алады. Процедураны жеңілдету және қан жоғалтуды азайту үшін, материал алмас бұрын араласу аймағына арнайы ерітінді — тумесценттік қоспа енгізіледі.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото shutterstock

Алынған материалды бірден көшіруге болмайды. Онда май жасушаларымен қатар ерітіндінің қалдықтары, қан, зақымданған жасушалардан бөлінген май және өзге қоспалар болады. Сондықтан аспират тазартылады: хаттамаға байланысты оны тұндырып қояды, центрифугалайды, жуады немесе сүзгілерден өткізеді. Бұл кезеңдердің міндеті — көшіруге жарамды май тінін артық сұйықтық пен жасушалық детриттен бөлу.

Өңделгеннен кейін материал көлемі айтарлықтай азаяды. зерттеулердің бірінде алынған майдың орташа көлемі 422,3 мл болса, көшіруге дайындағаннан кейін — 166,1 мл болған. Яғни, әрі қарай пайдалануға бастапқы көлемнің шамамен 39%-ы қалған. Бұл әмбебап көрсеткіш емес: нәтиже алу тәсіліне, өңдеуге және тіннің ерекшеліктеріне байланысты.

Дайындалған тін қажетті аймаққа шағын порциялармен енгізіледі. Осылайша хирург бөксе мен санның пішінін түзетіп, кеуде көлемін толтыра алады немесе асимметрияны жояды. Импланттардан айырмашылығы, бұл үшін пациенттің өз материалы қолданылады. Сонымен қатар көшірілген майдың бір бөлігі уақыт өте сіңіп кетеді: түпкі нәтиже енгізу техникасына, тіндердің қанмен қамтылуына және ағзаның жеке ерекшеліктеріне байланысты.

Белгілі мысалдардың бірі — америкалық актриса Дженни Моллен. 2024 жылы ол көз асты аймағына өз майын көшіруі туралы айтқан. Материал сан мен тізе аймағынан алынған: «Дәрігер Орен төменгі қабақ пен бет ұшы арасындағы өтпелі аймақты жұмсарту үшін аздаған май қосты», — деп түсіндірген актриса сұхбатында.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото instagram @jennymollen

2025 жылдың сәуірінде қазақстандық актриса Жания Джуринская бөксеге липофилинг жасатқаны туралы айтты. Ол бірден үш операциядан өткенін хабарлады: маммопластика, бөксе липофилингі және абдоминопластика.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото instagram @djurinskaya
Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото instagram @djurinskaya

Ал кейбіреулер әзірге бұл процедурадан жасқанады: 2026 жылдың қыркүйегінде Дженнифер Лоуренс Vogue журналына берген сұхбатында мойындағандай: «Мен әзірге липофилингтен қорқамын. Бірақ бұған баратындарды қолдаймын, өйткені әрі қарай не болатынын көргім келеді, алайда өзім әзірге білмеймін». Оның сөздері осы технология төңірегіндегі басты сұрақтардың бірін көрсетеді: танымалдығы артып келе жатқанына қарамастан, ол әлі де пациенттерде күмән тудырады.

Теріні жасарту: дің жасушалардың рөлі

Эстетикалық медицинада май тініне қызығушылық тек көлемді толтыру мүмкіндігімен байланысты емес. Онда стромальды жасушалар, соның ішінде алдынғы-жасушалар бар, олар бөлетін сигналдық молекулалар мен өсу факторларын зерттейді. Олар жаңа тамырлардың түзілуіне, қабыну үдерістеріне және жасушадан тыс матрикстің өзге де компоненттерін өндіруге жауапты фибробласттардың белсенділігіне ықпал ете алады.

Зерттеліп жатқан компоненттердің бірі — стромальды-қантамырлық фракция (SVF). Бұл — арнайы өңдеуден кейін май тінінен алынатын жасушалар қоспасы. Оның құрамына стромальды және эндотелий жасушалары, перициттер және өзге де жасушалық элементтер кіреді. Май тінінен алынған мезенхималық стромальды жасушаларды (ADSCs) теріні қалпына келтіру және оның жағдайын жақсарту үшін әлеуетті құрал ретінде зерттейді.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото unsplash

Эстетикалық медицинада наномай да қолданылады — ол май тінін механикалық өңдеу арқылы алынған материал. Қарапайым май трансплантатына қарағанда, оның құрамында тұтас жетілген май жасушалары аз немесе мүлде болмайды және айтарлықтай көлем толтыруға арналмаған. Ол тері сапасын жақсарту, ұсақ әжімдер мен тыртықтармен жұмыс істеуге бағытталған процедураларда зерттеліп, қолданылуда.

2026 жылдың наурызында америкалық актриса Дениз Ричардс Allure журналына берген сұхбатында әңгімелеп берді 2025 жылдың жазыда өткерген операциясы туралы. Ота кезінде хирург саннан алынған майды пайдаланып, оны бет пен мойын терісінің астына жұқа қабатпен енгізген. Процедура бетті тартумен ұштасқан, ал май тіні тромбоциттерге бай плазмамен (PRP) біріктірілген. Ричардстың айтуынша, ол отадан кейін тері текстурасының жақсарғанын күтпеген, бірақ дәл осы әсер оның өзі үшін май көшірудің күтпеген нәтижесі болған.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото instagram @drbentalei
Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото instagram @drbentalei

Бұл ретте көлемді толтыруға арналған май көшіруді және әзірге көбіне клиникалық зерттеулерде қарастырылатын жасушалық технологияларды айыра білу маңызды. Май тінінде стромальды жасушалардың бар болуының өзі кәдімгі липофилингті жасару терапиясының дәлелденген әдісі деп санауға жеткіліксіз.

Реконструктивті хирургия: тыртықтар мен зақымданған тінмен жұмыс істеу кезінде

Липофилинг тек эстетикалық хирургияда ғана емес, жарақаттар мен медициналық араласулардан кейін тіндерді қалпына келтіруге де қолданылады. Өз майын көшіру тіндері зақымданған немесе алынған жерлерде көлемді толтыруға көмектеседі. Қолдану бағыттарының бірі — күйіктер мен операциялардан кейінгі тыртықтармен жұмыс істеу, көлемді қалпына келтіру және тіндердің қозғалғыштығын жақсарту. Әдіс сондай-ақ сәулелік терапия салдарларын емдеуде зерттелуде, мұндайда тері мен теріасты шел майы тығыздалып, серпімділігі төмендеп, қанмен қамтылуы нашарлайды.

Тағы бір бағыт — мастэктомиядан кейінгі кеудені реконструкциялау. Липофилинг реконструктивті операциядан кейін контурды түзету, тегіс емес жерлерді жою және шағын көлемдерді толтыру үшін қолданылуы мүмкін. Мүмкін әсер тек май тінінің ақауды физикалық толтыруымен байланысты емес деп саналады. Оның құрамындағы жасушалық элементтер мен олардың бөлетін сигналдық молекулалары тамыр түзілуі мен тіндерді қалпына келтіру үдерістеріне қатысуы ықтимал. Осы себептердің бірі ретінде липофилинг реконструктивті медицинада зерттелуді жалғастыруда.

Репродуктивті медицина: аналық без функциясын қалпына келтіру

Зерттеулердің ең ерекше бағыттарының бірі май тінінің жасушаларын аналық бездердің функциясына ықпал ету үшін қолдану мүмкіндігімен байланысты. 2021 жылы Journal of Ovarian Research журналында жарияланды осы тәсілге қатысты алғашқы клиникалық зерттеудің нәтижелері. Оған 20-дан 39 жасқа дейінгі, аналық без функциясы 40 жасқа дейін төмендейтін ерте аналық без жеткіліксіздігі бар тоғыз әйел қатысты.

Қатысушылардан іштің төменгі бөлігінен май тіні алынып, одан аутологиялық мезенхималық стромальды жасушалар бөлініп, енгізуге дайындалды. Кейін жасушалар аналық бездердің біріне трансплантацияланды. Төрт қатысушыда араласудан кейін біраз уақытқа менструация қайта пайда болды. Тағы төртеуінде әдетте аналық без функциясы төмендегенде көтерілетін фолликулды ынталандыратын гормонның (ФСГ) деңгейі төмендеді. Сонымен қатар зерттеушілер антимюллер гормонының (АМГ) деңгейінде, аналық без көлемінде және антралдық фолликулдар санында мәнді өзгерістер таппады.

Авторлар нәтижелерді алдын ала деп қарастырды. Зерттеу шағын болды, бақылау тобы болмады және әдістің клиникалық бағалауының бірінші фазасына жатты. Ол процедураның фертильділікті қалпына келтіретінін немесе жүктілік ықтималдығын арттыратынын дәлелдемейді. Әзірге бұл қосымша зерттеуді қажет ететін эксперименттік бағыт.

Май жасушаларының банкі: өз майыңды болашаққа сақтауға бола ма

Липофилинг пен жасушалық технологиялардың дамуы fat banking тұжырымдамасының пайда болуына әкелді — болашақта қолдану үшін өз май тініңді сақтау. Май тінін алғаннан кейін оны стерильді контейнерлерге салып, мұздатуға дайындайды. Сақтауға төмен температуралар қолданылуы мүмкін, оның ішінде шамамен −80 °C немесе −196 °C сұйық азот. Кейбір протоколдарда криопротекторлар — жасушаларды мұздату және кейін еріту кезінде зақымдануды азайтуға көмектесетін заттар — қолданылады.

Семіздік плюсы: әйелдер майдың көмегімен жастықты, сұлулықты және репродуктивті денсаулықты қалай қайтарады
Фото shutterstock

Алайда мұздату және еріту жасушалардың өміршеңдігіне және май тінінің қасиеттеріне әсер етуі мүмкін. Нәтиже үлгінің құрамына, салқындату жылдамдығына, сақтау шарттарына және еріту тәсіліне байланысты. Бұдан бөлек, ұзақ сақтау кейін материалдың сапасын бірдей деңгейде кепілдейтін бірыңғай клиникалық стандарт әлі жоқ.

Сондықтан май жасушаларын криоконсервациялауды әзірге кепілді нәтижесі бар әмбебап процедура деп есептеуге болмайды. Болашаққа өз май тініңді сақтау мүмкіндігі үміт күттіреді, бірақ оның практикалық құндылығы әрі қарайғы зерттеулерге, криоконсервация әдістерінің дамуына және ерітілген материалдың нақты медициналық міндеттер үшін қажетті қасиеттерін сақтайтынын дәлелдейтін деректерге байланысты болады.

Cookie  Image Использование файлов cookie

Мы используем куки для улучшения работы сайта. Узнать больше